Gelezen in januari 2021

Januari is altijd een goede maand voor nieuwe voornemens en plannen, ... als je daar nog in gelooft. 😉 Het ligt niet aan het stomme virus dat ik daar al enkele jaren niet meer aan doe hoor. Goede moed scheppen en hoopvol vooruitkijken wil ik wel doen, ook al is het nog altijd niet gemakkelijk en begint het gebrek aan perspectief bij iedereen wel te knagen, merk ik, door heel wat verschillende redenen ook. Het weer in deze wintermaand heeft ook al zo'n wisselvallig karakter waar je geen staat op kan maken nu.

Genieten van elkaars aanwezigheid, mooie momenten en mooie dingen, wens ik ieder toe in dit nieuwe jaar! En ook mooie boeken uiteraard, want dat pakken ze ons niet af, toch? Ondersteun ook die lokale boekhandel en doe jezelf een plezier met wat nieuwe titels. Je boekenkast, de boekhandelaars én de auteurs verdienen het!

Toch stel ik weer een aantal boeken in het vooruitzicht dat ik dit jaar wil lezen.

Daar heb ik deze maand dus weer een begin mee gemaakt. In januari las ik 8 titels die ik in drie blokjes zou kunnen onderverdelen, zoals volgt: 

Russische Kortverhalen

1. Onder de paardendeken - Russische winterverhalen Van Oorschot, 4 sterren

Een kennismaking met winterse verhalen van o.a. Boris Pasternak, Anton Tsjechov en Lev Tolstoj. Een erg goede smaakmaker dat naar meer doet uitkijken.

2. De dame met het hondje en andere kortverhalen - Anton Tsjechov, Kleine Russische Bibliotheek Van Oorschot, 4 sterren

Inderdaad, Rusland even boven. En van Anton Tsjechov wil ik zeker meer lezen! Hij is bekend voor zijn succesvolle kortverhalen en toneelstukken. Tsjechov is duidelijk een meester in deze genres: in weinig pennenstreken weet hij sterke personages, een prachtige sfeer, rijke dialogen en geweldige verhalen neer te zetten. Komende maand neem ik zeker enkele van zijn theaterstukken weer op. De dame met het hondje vond ik een mooi en ook wel romantisch verhaal, maar het heeft wel een 'Russisch' einde. ;) Dit boek werd besproken in januari in het Literatuurcafé. 

Philippe Claudel

3. en 4. Het verslag van Brodeck - De Anderer en De stilte, graphic novels Manu Larcenet naar Claudel, 4 en 4 sterren
5. L'arbre du pays Toraja/De boom in het land van de Toraja, 3 sterren
6. Het kleine meisje van meneer Linh, 5 sterren

In december vorig jaar las ik al twee andere romans van Philippe Claudel, met name zijn debuut Rivier van vergetelheid en Tot ziens, meneer Friant. Daarna kon ik uit de bibliotheek de twee-delige graphic novel op basis van Het verslag van Brodeck meenemen van graphic novelist Manu Larcenet. Twee indrukwekkende, adembenemende beeldverhalen die ik van harte aanraad maar die je een tijdje wel met een akelig unheimlich gevoel laten zitten. De Holocaust is dan ook hoewel 'onbenoemd' niet ver weg in dit verhaal. Ook las ik de romans L'arbre du pays Toraja (in het Frans) en Het kleine meisje van meneer Linh. Binnenkort vinden jullie namelijk een erg uitgebreid artikel over deze Franse auteur op Literatuur onder de Loep! Ik heb nog enkele van zijn romans als e-book: Alles waar ik spijt van heb, Grijze zielen en Het onderzoek komen zeker nog aan de beurt.

Andere romans

7. Reisverslag van een kat - Hiro Arikawa, buddyread met Joëlle, 4 sterren

Dit boek had ik gepland om met Joëlle te lezen, het is een populaire titel waar ik al veel goeds over had gelezen. Het is een vlot te lezen feelgood boek met dat tikkeltje meer. We worden door de Japanse schrijfster Hiro Arikawa meegenomen op een roadtrip door Japan, en beleven deze reis mee door de ogen van kater Nana. Het is een ontroerend verhaal over echte vriendschappen en de liefde tussen een man en zijn kat. Het bestaat uit korte hoofdstukken en korte zinnen, en toont een doorsnede uit het dagelijkse leven van een aantal toevallig tegengekomen Japanners.

8. De Buddenbrooks - Thomas Mann, 4 sterren

Vannacht las ik deze klepper uit, die op de planning stond als samenleesboek op de blog van Hetty, Ketting van mooie woorden. Het is Manns debuutroman uit 1901, waarmee Mann in 1929 overigens de Nobelprijs won. Ik vond het een heel mooi boek, maar ik raakte er ook niet volledig van ondersteboven om eerlijk te zijn. Niet alle emoties werden bespeeld, laat mij het daarop houden. Het boek is nochtans een rijke epische familieroman met de ondertitel 'Verval van een familie'. Verwacht je dus niet aan een goed einde, maar wel aan een geweldig sterk geschreven en uitgewerkt verhaal dat zich afspeelt in het late 19e-eeuwse Lübeck en waarvan wordt gezegd dat het een overgangsroman is tussen het 19e-eeuwse naturalisme en het 20ste-eeuwse symbolisme. Die termen en het feit dat het zo'n 600-bladzijden lang, moeten echter niet afschrikken, ik vond het vrij goed leesbaar, en veel toegankelijker dan De Toverberg van Thomas Mann, dat ik ooit tijdens mijn studies heb moeten lezen...

Voor februari heb ik enkel een buddyread vastgelegd met Saskia en Katrien. Voor de rest kan ik verder gaan met mijn andere Claudels, nog een Thomas Mann-novelle, enkele bibliotheekboeken, en heb ik enkele kortverhalenbundels op het oog. Wat het juist zal worden en in welke volgorde, verandert nog constant in mijn hoofd, en blijft ook voor mezelf nog even een verrassing.

Het kleine meisje van meneer Linh

Een indrukwekkend hartbrekend en universeel verhaal

Met de novelle Het kleine meisje van meneer Linh maakte Philippe Claudel misschien wereldwijd wel de meeste indruk. Het is een kort maar oh zo krachtig universeel verhaal. In eender welke taal behoudt het zijn kracht, ik las dit zelf in het Nederlands zowel als in het Frans. In de oorspronkelijke taal behoudt het natuurlijk de krachtigste beelden, en komt het volledige plaatje inclusief het ongelooflijke slot nog beter binnen.

Meneer Linh is een vluchteling uit een door oorlog verscheurd land die toekomt in een vreemd westers aandoend land dat hem uiteindelijk opneemt. Hij heeft een klein meisje bij zich, zijn kleindochter dat hij een toekomst wil geven en haar zijn verleden doorgeven. Zij is zijn alles voor wie hij blijft leven. Zijn situatie is schrijnend, eenzaam en door een gebrek aan de kennis van de taal volledig geïsoleerd in het nieuwe land waarvan hij niets begrijpt.

Gelukkig maakt hij buiten het centrum een vriend die ondanks het gebrek aan talige communicatie hem nauw aan het hart komt te liggen, meneer Bark. Hij blijft maar luisteren naar deze vreemde man die net als hem zijn vrouw verloren heeft, en waar deze vriend maar niet over uitgepraat raakt. Ondanks het gebrek aan communicatie herkennen ze in elkaar hun eigen verdriet en houden ze elkaar gezelschap. Totdat meneer Linh, oftewel Tao Laï (goedendag in zijn eigen taal), samen met zijn kleindochtertje wordt overgeplaatst naar een instelling waar ze onder strengere controle worden geplaatst en ze nog meer op muren botsen, letterlijk én figuurlijk.

Het verhaal van een groot trauma en onvoorstelbare eenzaamheid is hartbrekend en indrukwekkend. Geen enkele lezer kan zich weren tegen de ontroering die dit verhaal oproept. De sfeer, de taal, de beelden die in de novelle worden gebruikt, spelen hier allemaal een rol in. De boodschap van de vluchtelingenproblematiek springt hier echt wel uit. Op zijn treffende manier heeft Claudel de levensnoodzakelijke behoefte aan menselijk contact voor iedereen hierin verwerkt.

Ook Guy Cassiers is hierin meesterlijk geslaagd in zijn toneelstuk in 2017, dat uiteindelijk een monoloog werd met Koen De Sutter. Het spel van De Sutter kroop me echt onder de huid. Dit stuk, een Europees project, werd de jaren daarop hernomen in het Frans, Engels, Catalaans en Spaans. Guy Cassiers maakte de voorstelling telkens opnieuw met een acteur uit het coproducerende land in zijn thuistaal. Cassiers is ongetwijfeld een van Europa's sterkste theaterregisseurs die met simpele middelen deze indrukwekkende tekst op de scène wist te brengen.

Titel: Het kleine meisje van meneer Linh

Auteur: Philippe Claudel 

Vertaler: Manik Sarkar

Uitgever: De Bezige Bij

Jaar uitgave: 2005