Sandrine Verstraete wint de Herman de Coninckprijs 2026 met 'Kamers'

Artikel op antwerpenleest.be op 24 maart 2026, foto's: © Nathalie Brouwers 

Een verslag van de prijsuitreiking op 21 maart, Wereld Poëziedag.

Een zaterdag met zon en een helblauwe hemel, en nog wel op Wereld Poëziedag. Ik kuier rond of eerder haast me, als literaire gulzigaard:

• van de “Poets’ Corner” met Peter Holvoet-Hanssen in “den Botaniek”
• via het Plantin-Moretusmuseum, de bakermat van de drukkunst die in een nieuwe expo kunst, plantkunde, en dichters samenbrengt,
• naar de Bourlaschouwburg voor een zware lezing over de vernietiging en de weerbaarheid van Gaza en waar twee Gazaanse auteurs voorlezen,
• om tenslotte te eindigen in zaal Platform van veilinghuis Bernaerts voor de uitreiking van de Herman de Coninck-prijs 2026 voor de beste Nederlandstalige dichtbundel.

De link met de letteren is telkens aanwezig – gelukkig met hier en daar een stop om de innerlijke mens te versterken en wat frisse lucht op te snuiven.

Voor de prijsuitreiking in de geweldige zaal Platform zijn feestelijk versierde tafeltjes klaargezet voor alle poëzieliefhebbers. Vooraan een groot scherm zodat ook het publiek achteraan de volgorde van de sprekers en dichters goed kan volgen.

De shortlist werd op 21 februari — de verjaardag van Herman de Coninck — bekendgemaakt.

Alle zes genomineerden zijn aanwezig en lezen voor uit eigen werk. Eén gedicht per auteur is opgenomen in de zevende editie van bloemlezing De 44, een publicatie van Behoud de Begeerte en het PoëzieCentrum die we achteraf meekrijgen en die je ook kan aanschaffen in de betere boekhandel aan de democratische prijs van 5 €.

Deze bloemlezing bevat zowel debuterende, aan de weg timmerende als gevestigde waarden. Twee debutanten stonden dit jaar op de shortlist. De regel van de jury schrijft voor dat er telkens één debutant op de shortlist moet staan, en die lat is de laatste jaren altijd met gemak gehaald.

Piet Piryns, groot poëziekenner, presenteert en leidt het publiek vlot doorheen de avond in zijn kenmerkende eigen humoristische stijl. Singer-songwriter Emma Hessels bijt de spits af met fijn besnaarde muziek, waarna Piryns traditiegetrouw start met een gedicht van de grote Herman de Coninck zelve.

In ronde 1 staan Maxime Garcia Diaz met haar bundel 'Het netwerk moet gebouwd worden' - over het digitale bestaan - en Jolanda Kooijmans met 'Addertje' - een duistere fabel over het kwaad in nieuwe gedaantes - vooraan op het podium. Het valt direct op hoe divers de genomineerde werken zijn, in inhoud én vorm, en steevast passend bij de nieuwe moeilijke tijden.

Ronde 2 brengt Sara de Koning, wier bundel 'Tekstielen' volgens de jury een nieuwe dichtvorm introduceert die naast de limerick, de haiku en het sonnet mag staan, en Yasmin Namavar, samen, die in haar bundel 'ver/blijf' haar Nederlands-Iraanse roots tot leven wekt en Perzische lyriek met meer verhalende verzen combineert. Daar ben ik alvast erg benieuwd naar. Alle genomineerde bundels zijn hopelijk snel te vinden in de lokale bibliotheek!

Na een nieuwe muzikale pauze presenteert Piryns het laatste duo van de avond: Peter Verhelst, die zich dankzij de intro van de ginnegappende presentator “de opa van het gezelschap” voelt, met zijn genomineerde bundel 'Nachtatlas', en de na enkele jaren in de poëzie terugkerende Sandrine Verstraete die de jury ook heeft omvergeblazen. Verhelst mag zich dan al opa voelen, genieten van zijn stem als ik even enkele minuten mijn ogen sluit, lukt me nog altijd heel goed. Kan die man eraan doen dat hij al jaren prachtige bundels aflevert? Euh, ja zeker?

Maar niet voor niets staat Sandrine Verstraete als laatste op het podium: zij is dit jaar de laureate. Met haar bundel 'kamers' won ze de jury volledig voor zich. De lofbetuigingen van jurylid Jelle van Riet liegen er niet om. Na de dankwoorden ging die veelbelovende bundel — ook dankzij de kwinkslag-dreigementen van Piryns — mee naar huis dankzij de verkoopstand van De Groene Waterman.

Met woorden en beelden die nog even nazinderen wordt het tijd om op huis af te gaan. Niet zonder verwachting fiets ik nog eens de route langs de Noorderbrug. Jammer genoeg mag ik direct doorrijden, en krijg ik de gelegenheid niet dat gedicht van Stijn Vranken (tegengekomen in het Plantin Moretusmuseum) nog eens te bewonderen, en rustig de tijd te nemen om die daar te staan verliezen. Zonde, maar ach de vermoeidheid deed zich wel gevoelen na deze lange dag!

Dit was de Startshow van de Poëzieweek 2026

Artikel op antwerpenleest.be op 02/02/2026

De Arenbergschouwburg liep de voorbije woensdag goed vol voor een rijk gevulde Startshow van de Poëzieweek.

De avond werd geopend met eregaste Ellen Deckwitz, de Nederlandse dichter die de eer te beurt viel dit jaar het Poëzieweekgeschenk te mogen schrijven, en die met alle égards werd aangekondigd door presentatrice van dienst Ella Michiels. Nu ja, eerst bracht Johannes is zijn naam (aka Johannes Verschaeve) de poëtische sfeer erin met zijn uitstekende gevoelige Nederlandstalige popsongs. Qua woordkunst zijn Verschaeve’s songteksten ook pareltjes om elk om beurten door een ring te halen.

Ellen Deckwitz, die ook stadsdichter is van Nederlands literaire hoofdstad, Amsterdam, startte daarna met een wervelende performance. Om deze performance af te kruiden had ze haar broer Dirk-Jan meegevraagd om daarbij de muziek te voorzien die er een belangrijk deel van uitmaakte.

Er waren de gedichten uit haar geschenkenbundel die eerst werd opgevat als een aanzet om mensen die het vertrouwen in de wereld verloren hebben, terug vertrouwen te doen krijgen om samen dingen te bereiken. Gaandeweg verwerkte Deckwitz er vooral liefdesgedichten in die ze begon te schrijven na zelf een moeilijke periode te hebben beleefd, en die het hebben over hoe je kan veranderen – groeien, zo je wil – als je een liefdesbreuk hebt meegemaakt. Die metamorfosen waren aangrijpend en herkenbaar, uit het leven gegrepen.

Toegankelijk ook zoals het Deckwitz als promotor van de poëzie betaamt die enkele boeken op haar conto heeft staan waarmee ze probeert de vrees van poëzie bij een breed publiek weg te nemen.

Ze las ook een essay voor over de invloed van artificiële intelligentie (A.I.) op de poëzie met een aantal plezante anekdoten, en gelukkig hier en daar vrolijke noten om het opgekomen publiek er in ieder geval niet mee plat te gooien. De andere aanwezige dichters kwamen toen op het podium want n.a.v. de speech over A.I. had de presentator over dit thema enkele vragen voorbereid om af te vuren. Dean Bowen, Robin Block, Evangeline Agape en Ruth Lasters mochten hier hun ei over kwijt, en lazen natuurlijk ook voor uit hun eigen werk, ieder in de eigen stijl.

Dean Bowen, vooral bekend als slam-poëet en ex-stadsdichter van Rotterdam, bracht scherpte en zijn onverwachte invalshoeken mee, Ruth Lasters haar ervaring en engagement in het sociaal-culturele leven, Evangeline Agape een ontwapenende eerlijkheid en een pas geschreven gedicht nadat ze een examen had afgelegd (ze studeert nog, vroedvrouw in wording!), en als laatste in dit rijtje Robin Block die zijn eigen ‘soundscape’ verzorgde.

Muziek was er overvloedig deze avond, waaronder je zeker het geweldige ritme en de dito melodie in de poëzie van Block mag meerekenen.

Als smaakmaker voor de te koop aangeboden poëziebundels die avond en de gelegenheid om met de dichters even te kunnen praten en hun handtekeningen te kunnen vragen, sloegen alle optredens met vlag en wimpel. Daarnaast kreeg je bij je aankoop die avond natuurlijk direct het wonderlijk mooie poëziegeschenk mee. Als je als poëzie-smuller, of beginnende -proever nog de gelegenheid hebt om een boekhandel binnen te springen deze week, laat je dan verleiden, snuister naar een bundel die je bevalt, en geniet van de poëzie! Niet alleen deze week, het hele jaar door!

Enkele poëzietips

• Hogere natuurkunde – Ellen Deckwitz
• Doe het toch maar – Babs Gons
• Tussen mij – Maria Barnas
• Als werden wij ergens ontboden: gedichten – Miriam Van hee
• Alle gedichten – Frank Koenegracht
• Alleen de warme dagen waren echt – Rob van Essen
• Zonder het licht te breken – Amina Belôrf
• Dat alles over liefde gaat – Bart Moeyaert
• Ik heb een afgehakte hand voor je meegenomen. Teksten en kanttekeningen – Ghayath Almadoun
• Het nodige breken – Sara Eelen
• Neem de titel serieus – Rodaan Al Galidi

Gelezen in januari en februari 2024

Romans

Cent millions d'années et un jour - Jean-Baptiste Andrea (Frans gelezen)

Trage natuurbeschrijvingen of natuurbeschrijvingen die tot traagheid aanzetten, zaten tot nu toe weinig in mijn leesvoer. De Fransman Jean-Baptiste Andrea lukte er wel in me mee te nemen naar de Dolomieten, en de weg mee af te leggen met de professor paleontologie Stan, zijn Italiaanse vriend en voormalige assistent Umberto, diens Duitse collega Peter en de Italiaanse berggids Gio, in het jaar 1954. In een bergdorpje op de Frans-Italiaanse grens vertrekken ze. Stan is sinds zijn zesde levensjaar op jacht naar fossielen. Op deze reis is hij op zoek naar zijn eerste dinosaurusskelet waarvan wordt verondersteld, op basis van een lokaal overgeleverd verhaal, dat die in het ijs bevroren zou zijn. Maar nog meer dan de zucht naar een baanbrekende wetenschappelijke ontdekking, brengt hun tocht hen in de herfst- en het oprukkende winterseizoen in aanraking met de barre natuur, de koude, de stilte en de eenzaamheid. Als de winter echt begint, blijft Stan als enige in het basiskamp achter en moet hij zien te overleven tot het voorjaar om weer te kunnen afdalen naar de bewoonde wereld. Hij zit in een wereld die hem tot waanzin drijft en een terugkeer naar zijn kindertijd brengt. Hoe lang kan de levenskracht van een mens mee?
Ook weer wat Frans bijgeleerd voor wat prachtige natuurbeschrijvingen betreft. 

Al het blauw - Peter Terrin

Ik las dit boek al twee jaar geleden, vlak nadat het was uitgekomen. Dit jaar stond het op de leeslijst van de plaatselijke leesclub die ik vaak frequenteer. Het blijkt een roman te zijn die overeind blijft, en waar je na een tweede lezing en een gedegen groepsbespreking nog eens zo veel uithaalt. Mijn bespreking klopt ongeveer nog steeds. 

De bewaker - Peter Terrin

Met deze roman uit 2009 won Peter Terrin de EU-Literatuurprijs. Ook prijkte hij ermee op de shortlist van de Libris Literatuurprijs. Dat Terrin al lang een groot schrijver is, is bij deze bewezen. Dit boek is opnieuw mysterieus leesvoer dat ook weer een grote filmische kracht heeft. Mijn bespreking

Poëzie

Levenslust - Joke van Leeuwen

Een lang lustig allesomvattend en over het hele leven gedicht van de Nederlands-Belgische Joke van Leeuwen. Over de drang om steeds verder te gaan. 

Daar zijn woorden voor. - Toon Tellegen

Een verzamelbundel van de geweldige mooie gedichten van de Nederlander Toon Tellegen, die hij zelf selecteerde. Over leven en dood, over de mens op zoek naar geluk, over vallen en opstaan. Een wikkel waar steeds opnieuw 'snoepjes' uit vallen om van te genieten. 

Kom nog even naar mij kijken straks - Edward van de Vendel (poëzieweekgedicht)

Meer Nederlandse poëzie dit jaar tijdens de poëzieweek van deze beroemde en populaire Nederlandse (kinder-)schrijver en -dichter. Zijn muziekkeuze niet te na gesproken (zelf ben ik niet echt een fan van Liliane St Pierre noch Eurosong) is zijn bundel 'Wat je moet doen als je over een nijlpaard struikelt' een pareltje om zelf te lezen, én daarna cadeau te doen aan een jong gezin. Voor de poëzieweek dit jaar liet hij zich leiden om te schrijven wat er op zijn hart lag: dit is een bundel geworden over een aantal mijlpalen in zijn leven: vriendschap en liefde, van ouders afscheid moeten nemen, over volwassen worden, angsten, ... Herkenbaar, over dagelijkse en minder dagelijkse beslommeringen, filosofisch. 

Ter gelegenheid van poëzie: verslag van twee jaar Dichter des Vaderlands (Nl) - Lieke Marsman

Meegenomen uit de plaatselijke bibliotheek: de gedichten van de vorige Nederlandse dichter des Vaderlands, de heerlijke en moedige dichteres Lieke Marsman. Ze nam het estafettestokje over van Tsead Bruinja. Eind 2023 nam de eveneens geweldige Babs Gons het stokje over. 

Marsman schreef over de Nederlandse politiek, en nam het op voor de stemlozen, diegenen die achtergebleven waren en vergeten. In grote lijnen zijn deze gedichten te volgen door deze Belgische lezeres, want wat is er zo veel herkenbaar voor ons. Deze bundel bevat haar gedichten en essays uit deze twee jaar als Dichter des Vaderlands die ze in de Nederlandse krant NRC heeft gepubliceerd. Van genoten! 

Zabriskie - Peter Verhelst

Peter Verhelst is een poëzieheld. In deze bundel die geconcipieerd werd als de kroon op het werk na de bundels 'Zon' en '2050' van waar we als mensheid op afstevenen worden er verschillende reizen aka "voyages" ondernomen. Avontuurlijk, associatief, verleidend, opnieuw zinnenprikkelend. Zijn metaforen en beelden gaan ook in deze bundel weer alle kanten uit. Ik moet toegeven dat ik hier en daar weer verloren gelopen ben, graag zou ik ze hem eens horen brengen om me nog wat beter te kunnen onderdompelen in zijn wereld. Verhelst schrijft in zijn verantwoording dat hij zich liet leiden door een hele reeks beeldende kunstwerken. Die links zette hij op zijn website, en geven je een extra laag bovenop de gedichten en het caleidoscopische beeld die ze samen schenken. 

--- Je reactie wordt pas zichtbaar nadat ik ze heb goedgekeurd. Your reaction will become visible after I will have approved it. Votre réaction devient visible après que je l'aurai approuvée.

Poëzieweek 2020-2022 - Ramsey Nasr, Babs Gons, Lisete Ma Neza, Seckou

Ramsey Nasr

een minimum  (Antwerpen, 2005)

lees me dan 

luister dan zacht 

ik ben de muur 

en muurvaste man 

jarenlang zitten 

mijn lief en ik stil 

tegen dit plafond 

van gitzwarte kas 

en vanaf ons vel 

begint de bodem 

en daar is geen rek 

om haar te omarmen 

zij zit ertussen 

ik zit eronder 

en ja ik heb niks 

jazeker ik ben niks 

maar godmiljaar 

ik kan overleven 

ik knok tot nu 

de jaren rond 

van beens af aan 

tot aan mijn dood 

zal ik tegen u 

dit plafond 

en alle ogen 

in uw mond 

opknokken 

ik zal uit mijn pree 

tevoorschijn komen 

meewandelen onder haar 

met mijn kansarme zon 

en rondbazuinen 

hier staan wij 

klein en fier 

lijk een mens 

op een plein 

en ik zou met u niet willen ruilen 

ik zou er geld voor willen geven 

om net als u 

mezelf te zijn

mi have een droom (Rotterdam, 2059)

Babs Gons

Als je nooit in haar schoenen hebt gelopen 

https://omny.fm/shows/het-trouw-geluid/babs-gons-als-je-nooit 

als je nooit in haar schoenen hebt gelopen
nooit met je sleutels tussen je vingers door het donker hebt
gefietst
een extra large hoodie over je jurk hebt aangetrokken
je hakken verwisseld voor sneakers
om zo hard mogelijk door de nacht naar huis te trappen 

als je nooit in haar schoenen hebt gelopen
niet weet hoe uitputtend het is om ogen en oren
over je hele lichaam te dragen
de haren in je nek je als alarmbellen
te laten vertellen
wanneer je moet maken dat je wegkomt
je altijd in je hoofd aan het rekenen bent,
hoe laat je waar aankomt,
wanneer je moet vertrekken
en of je dan nog net op tijd
niet hardlopen in het donker
niet via het park
in de trein
niet op een tweepersoonsbankje gaan zitten
groepjes vermijden
nooit je drankje uit het oog verliezen

als je nooit in haar schoenen hebt gelopen
niet weet hoe het is om
oogcontact te vermijden, te doen alsof je belt
stoerder te gaan lopen
een busje haarlak in je mouw te dragen
via winkelruiten in de gaten te houden
wie er achter je loopt
een omweg te maken zodat je achtervolger
niet ziet waar je woont
om dan soms het grootste gevaar
in je eigen huis te treffen
het zijn toch vaak bekenden

als je nooit in haar schoenen hebt gestaan
het gevoel niet kent geen adem meer te kunnen halen
omdat iemand opeens een deur in het slot draait
de taxi onverwachts afslaat
als je nog nooit je telefoon
zo stevig hebt vastgegrepen
dat het harde kunststof hoesje barst
omdat het je enige hoop op redding is

als je niet weet hoe het is om in haar schoenen te staan
niet weet hoe het voelt
niet gehoord, niet geloofd
niet geholpen te worden
om de volgende ochtend
gewoon weer een nieuwe dag te beginnen
de verse wonden, de schade
onzichtbaar
onder je kleding, je huid
vanachter een glimlach
de dag zien door te komen

vertel dan nooit
wat zij moet doen
wat ze moet dragen
dat ze moet baren
hoe zich te gedragen

hoe te bewegen
wanneer te spreken
hoe ze haar lichaam
hoe ze haar leven

maar leer de wereld van haar houden
zo hard dat ze nooit meer achterom hoeft te kijken
zo hard dat ze mag dansen wanneer ze wil
gaan waar ze wil
laat de wereld nu verdomme eens beginnen
hartgrondig van haar te houden

Lisete Ma Neza - Human 

I Can't Breathe (spoken word)

Seckou

Krachtveld (Antwerpen, 2020)

Website: https://iedereenstadsdichter.be/

 --- Je reactie wordt zichtbaar nadat ik ze heb goedgekeurd.