Vaders die rouwen - Carmien Michels

Zes verhalen over zware thematieken in diverse vormen. Prachtige metaforen en knappe compositie.

 

Carmien Michels (1990) brak door met slampoëzie. In 2016 won ze zowel het Nederlands als het Europese kampioenschap poetry slam en bracht ze zo dit genre ook naar het brede publiek. Michels heeft ook al twee romans op haar naam staan (Wij zijn water, 2013 en Vraag het aan de bliksem, 2015) én een eerste poëziebundel (We komen van ver, 2017). Nu brengt ze met Vaders die rouwen een verhalenbundel die zes korte verhalen bevat over vaders die afzien, en sommige net iets meer dan andere. Soms vanuit het standpunt van de mannen zelf, dan weer door hun dochter, partner of gewoon een reisgenote.  

Het ene sterke verhaal wisselt het andere af. Het eerste is direct een stevige binnenkopper: de vertelster heeft het hierin over haar zwijgzame vader, een medicus die dikwijls op afstand blijft. Bibi, de zus van de vertelster, is bezig met een roman over hun vader, die een familieverhaal met zich meesleept dat zich eerst afspeelt in de vroegere kolonie Congo. Nadat hij werd gebeten door een slang, werd hij alleen terug naar België gestuurd. Zijn adoptieouders bleven achter in Congo. Hij verbrak op zijn beurt de relatie met zijn vader, die hem veel te hardvochtig heeft bejegend tijdens zijn jeugd. De vertelster wil niet dat haar zus haar roman uitbrengt, omdat ze ook met mededogen naar die ‘Groteva’ kijkt die aan het eind van zijn leven is gekomen. In een 50-tal pagina’s krijg je een knap familieverhaal voorgeschoteld waarin de grote gevoelens niet uit de weg worden gegaan en de personages meer en meer beginnen te leven. Op het einde is het niet meer eenduidig wie eigenlijk wie moest beschermen en wie zich zelf moest (terug)vinden. 

De thematiek van deze bundel is zwaar, de vorm is dikwijls anders: het ene verhaal neigt meer naar het absurde dan het andere. En ook de sfeer en de setting zorgen telkens voor afwisseling. Toch is er een lijn te vinden in de metaforen die doorheen de bundel te vinden zijn. Het laatste verhaal Paarden eten mijn dromen op is dan weer erg psychotisch. Een man van wie het dochtertje op sterven ligt, krijgt allerlei psychotische en steeds wildere dromen over paarden binnen, zo wordt zijn lijden wel erg duidelijk weergegeven en is dit bepaald niet subtiel te noemen. Dan was Astrid Lindgren in de Gebroeders Leeuwenhart zachter en subtieler in het betonen van rouw, waarin óók paarden voorkomen. 

Een ander verhaal gaat over een vrouw in de veertig die aan het begin staat van een nieuwe relatie, maar last krijgt met een mysterieuze jonge stalker. De angst die dit oproept, fnuikt uiteraard de jonge liefde. De oplopende spanning in dit verhaal is te voelen tot de laatste zin.
Carmien Michels gebruikt prachtige taal en heeft haar verhalen sterk ineengezet. De lezer krijgt het echter hard te verduren, en zodoende is de bundel misschien nog het beste doenbaar door het verhaal per verhaal binnen te laten. Het is misschien ook niet met ieder verhaal mogelijk om volledig mee te gaan in haar verbeelding maar dat ze krachtig uit de hoek kan komen, is een understatement. Wat deze veelzijdige auteur nog allemaal in haar mars zal hebben, zal de toekomst hopelijk snel uitwijzen. 

Recensieboek met dank aan https://www.facebook.com/boekensite.gent . 

Titel: Vaders die rouwen
Auteur: Carmien Michels

Uitgever: Querido

Jaar uitgave: 2021

--- Je reactie wordt pas zichtbaar nadat ik ze heb goedgekeurd. Your reaction will become visible after I will have approved it. Votre réaction devient visible après que je l'aurai approuvée.

Liefde in kleur - Bolu Babalola

Knap herschreven mythen met krachtige vrouwen in de hoofdrol

Liefde in kleur, ondertitel: Hervertellingen van mythische verhalen uit de hele wereld. Deze verhalenbundel werd geschreven door de Brits-Nigeriaanse schrijfster Bolu Babalola ((Londen, 1991). Naast de beloofde hervertellingen van enkele bekende en ook minder bekende mythen zijn er aan het einde ook drie nieuwe verhalen opgenomen die eveneens de liefde vieren.   

Enkele voorbeelden van de achterflap: 

Een hooggeboren Nigeriaanse godin voelt zich onderdrukt en niet gewaardeerd door haar populaire geliefde; ze verlangt ernaar echt gezien te worden.
Een jonge zakenvrouw probeert een grote sprong te maken in haar bedrijf, en een nog grotere sprong in haar liefdesleven.
Een Ghanese activiste wordt gedwongen te kiezen tussen de principes van haar familie of het volgen van haar hart. 

De verhalen zijn herschreven met de vrouwelijke – hier aan kracht gewonnen - personages in de hoofdrol. Patriarchale structuren worden doorbroken en vastgelegde paden verlaten. De focus ligt op West-Afrikaanse volksverhalen die een twist krijgen, maar die worden aangevuld door onder andere Oudgriekse en Egyptische mythen die ook gemoderniseerd zijn. Vooral jonge mensen bevolken de verhalen die ieder voor zich zoeken naar echte liefde en die proberen na te streven, ondanks de obstakels die ze daarvoor moeten overwinnen.

De schrijfster laat haar kleurrijke young adult-verhalen over opgroeien en zelfontwikkeling ook plaatsvinden in verschillende historische periodes, wat nog meer verscheidenheid garandeert. Alle verhalen hebben een strak tempo en lezen erg snel. Toch leer je de meeste personages voldoende kennen door de vlotte schrijfstijl die Babalola hanteert. Daarnaast is de spanningsboog goed aanwezig, waardoor je een verhaal telkens snel wilt uitlezen. Kennis hebben van de mythen die herverteld worden, verrijkt ongetwijfeld de leeservaring, maar is niet noodzakelijk. Bepaalde referenties aan popcultuur of wat betreft het gebruik van sociale media gaan deze net nog ‘Gen X-er’ / oudere ‘millenial’ ook wat te snel. 

Je raakt bij sommige verhalen niet altijd om het zeemzoete heen die romantische verhalen al eens eigen zijn, toch maken het feministische perspectief en hier en daar de humoristische ondertoon de verhalenbundel een plezier om te lezen. Al wordt er niet altijd even diep ingegaan op de ernst van het leven, is liefde toch het belangrijkste dat ertoe doet, alsook het moeilijkste om te vinden. En bovendien kwam dit boek nog eens op een goed moment om te lezen. Dat is zeker evenzo fijn. 

Titel: Liefde in kleur
Auteur: Bolu Babalola

Vertalers: Dennis Keesmaat, Lara Visser

Uitgever: Orlando ism Oxfam Novib
Jaar uitgave: 2021

--- Je reactie wordt pas zichtbaar nadat ik ze heb goedgekeurd.

Een modern verlangen - Hanna Bervoets

Een fantasievolle bundel vol met huiveringwekkende toekomstbeelden

Hanna Bervoets (1984, Amsterdam) is na zeven romans en heel wat columns uitgegroeid tot een succesvolle Nederlandse auteur, en heeft al hoge ogen gegooid met bekende titels als “Lieve Céline”, “Alles wat er was” en “Ivanov”. Haar laatste roman “Welkom in het rijk der zieken” werd ook heel goed ontvangen en daarna vervolgd door het Boekenweekgeschenk van haar hand dit jaar, “Wat wij zagen”, en nu haar nieuwste titel, ook haar eerste verhalenbundel, “Een modern verlangen”.

Qua thema’s haakt ze aan bij haar voorliefde voor dystopische, vervreemdende verhalen die nochtans heel alledaags aandoen. Ook ziektes ontwijkt ze niet in deze bundel, waarover haar laatste roman ook al ging. Interessant is altijd om een rode draad of een overkoepelende thematiek te zoeken in kortverhalen. Die is er zeker wel in dit geval. De virtuele wereld, niet-klassieke gezinsvormen, een door het klimaat ontmenselijkte wereld die overloopt in absurde dan wel science fiction verhalen: dit alles duidt op die moderniteit uit de titel en de gekte die in de huidige wereld duidelijk aan het rondgaan is. Doorheen dat alles blijven menselijke relaties, vriendschappen en liefde, voor dezelfde uitdagingen gesteld worden.

Het titelverhaal gaat over een paar dat een perfecte baby op de wereld wil zetten, zonder genetische afwijkingen, en daarvoor zijn eigen dna wil laten testen. De resultaten daarvan drijft het koppel zélf eigenlijk uit elkaar. Daarnaast is er een verhaal over een digitale groep waarin het louter over cavia’s gaat. Er gaan niet alleen foto’s in rond van die diertjes, maar de leden bekritiseren er elkaar ook. Het verhaal is een absurde doorslag van hoe het er uiteraard in bepaalde echte sociale mediagroepen aan toe gaat. Een ander ‘modern verlangen’ is mee willen doen als een zeemeermin. Een van de partners van een homokoppel is lid van een groep die aan ‘mermaiding’ doet in een zwembad in de buurt. Of de relatie het absurde hiervan aankan, is dan te ontdekken door de lezer. Het wervelend en apocalyptische science fiction slot-drieluik ‘Kerstmis in de ruimte’ kan je zelfs als een naadloos vervolg zien van de voorafgaande twee verhalen.  

Opvallend vond ik het beginverhaal ‘Een koffiebar met een Duitse naam’, voornamelijk door het ritme van perspectiefwisselingen tussen personages in een kleine gemeenschap die allemaal een schakel zijn van een ketting. Dat ritme beviel me erg, ook al omdat het helemaal niet staccato over kwam en de stijl toch zwierig was. Alle verhalen hebben wel iets speciaal, en geen enkel liet me onberoerd of beviel me minder dan het andere.

Bervoets kan sowieso origineel en mooi schrijven, en verrast ook met mooie zinnen en beelden:  

“Hij steekt een paraplu op. Een grote, zwarte cirkel zweeft nu boven het trottoir.”

“Afwijzing slaat een gat dat uitsluitend kan worden gedicht met aandacht, zoiets moet ik hebben gedacht; het maakt niet uit dat de begeerte van één kant komt, zolang hij maar op mij gericht is – er was niets in jouw profielfoto dat mij aantrok. Je schouders te rank, je haar te blond, je ogen te groot, je wimpers te lang”.

Kortverhalen moeten het hebben van een snelle ontwikkeling en personages die de lezer direct kunnen raken om er snel in mee te kunnen gaan. Al deze verhalen, die uitlopers zijn van de romans van deze schrijfster, hebben dit door de mix van een voldoende dosis spanning en heel wat verrassende wendingen.

Daarnaast neemt ze meestal ook de zwakkere personages als uitgangspunt zodat je telkens met de underdog kan meeleven. Dat zijn mensen die meestal niet (meer) mee kunnen in de samenleving rondom hen, die op presteren en consumeren gericht is. De thema’s van Hanna Bervoets blijven herkenbaar, maar de lezer kan nog altijd op het verkeerde been gezet worden. Dit is een heerlijke fantasievolle bundel om in verloren te lopen en eventueel mee in therapie te gaan. 

Titel: Een modern verlangen

Auteur: Hanna Bervoets

Uitgever: Pluim

Jaar uitgave: 2021

--- Je reactie wordt zichtbaar nadat ik ze heb goedgekeurd. Als jij anoniem een reactie achterlaat, wil ik je vragen met je voornaam af te sluiten zodat ik toch een idee heb van wie jij bent! Alvast bedankt. 

Kopieer deze link in je browser als je mijn blog wil volgen via follow.it: https://follow.it/villanathalieoverlezen

Zonder ons is er geen muziek - Lotte Dondorp

Pijnlijk herkenbare inwisselbaarheid

Een verhalenbundel als debuut is durven. Kortverhalen zijn in het algemeen namelijk niet zo een populair genre in het Nederlandse taalgebied. Lotte Dondorp (1987) doet het toch, ze schreef al verhalen voor Revisor.nl, Hollands Maandblad en Tirade die voor dit debuut werden aangevuld met nieuw werk. Ze rondde naast haar studie literatuurwetenschap en filosofie de vierjarige opleiding af aan de Schrijversvakschool Amsterdam.

In de achttien verhalen tellende bundel maakt Dondorp ons deelgenoot van vooral verhalen over verlating en vervreemding van de wereld, het verlies van controle ook. In het titelverhaal, dat zeker blijft hangen, gaat het bv over het leven van de Berenjager die na het weggaan van zijn geliefden alleen achter blijft en zonder muziek moet zien verder te leven.

In het verhaal 'Daar ergens moet een dorp liggen' volgen we enkele personages die in een afgelegen dorp zowel onder de levenden als de geesten leven en hard werken om te overleven en in hun eigen onderhoud te voorzien. De stad is wel erg ver weg en het verhaal geeft aan alsof ze echt alleen op de wereld zijn. Wat doet dit met de dorpelingen, hoe sterk zijn ze op zichzelf gericht, welke tradities houden ze in ere?

De schrijfster wisselt verhalen uit de moderne wereld af met verhalen uit vroegere tijden en die zich in verschillende contexten afspelen om te tonen hoe universeel de menselijke gevoelens wel zijn. Niet altijd is te zeggen waar juist een verhaal zich afspeelt. Ook verspringt ze dikwijls van perspectief in haar verhalen. Er zijn geen terugkomende personages of gemeenschappelijke verhaallijnen wat soms erg boeiend kan zijn.

Ook al gaan de verhalen over de alledaagse dingen, is de dramatische kant van het leven nooit ver weg. De meeste personages leiden een grauw en grijs leven, en maken net daardoor ook maar weinig indruk, of blijven ze lang hangen. Die vaagheid is tegelijkertijd net het pijnlijke herkenbare van deze bundel vreemd genoeg. Zijn onze dagelijkse levens dikwijls ook niet zo inwisselbaar, lijkt de ene dag dikwijls ook niet zo veel op de andere? De verhalen geven regelmatig een benauwend gevoel, op zich al een mooie prestatie op slechts enkele bladzijden.

Die benauwdheid en de tragiek net als sommige zinnen weten te beklijven, hoe de verhalen zich oplossen in vaagheid en blijven zweven dan weer niet. Er is niet altijd een echte plot, als het ware zouden sommige verhalen zich nog verder kunnen ontwikkelen nadat je ze hebt uitgelezen. Onlangs heb ik nog geleerd dat Arabische verhalen dit ook weleens voor kunnen hebben. Maar voor de Nederlandstalige lezer biedt deze tactiek waarschijnlijk weinig handvatten. Het is zeker interessant om te zien hoe Dondorp zich verder zal ontwikkelen.

Titel: Zonder ons is er geen muziek

Auteur: Lotte Dondorp

Uitgever: Atlas Contact

Jaar uitgave: 2021

--- Als jij een reactie post op dit bericht, krijg ik hier een melding van. Ik lees je reactie eerst voor ze onder deze blog publiek te publiceren. Als jij anoniem een reactie achterlaat, wil ik je vragen met je voornaam af te sluiten zodat ik toch een idee heb van wie jij bent! Alvast bedankt. Kopieer deze link in je browser als je mijn blog wil volgen via follow.it: https://follow.it/villanathalieoverlezen

De Boekenjagers - Veerle Nijs e.a.

Het Boekenjagersboek doet wat moet: enthousiasmeren om te lezen en mee te doen.

De Vlaamse boekenclub Boekenjagers bestaat 5 jaar! Het is een spontaan ontstane groep van mensen die het fijn vinden om lezen te promoten door over heel Vlaanderen – en soms zelfs daarbuiten – boeken achter te laten voor een eerlijke vinder die het op zijn/haar beurt kan meenemen om te lezen en opnieuw te vondeling kan leggen voor een volgende lezer. Op 27 augustus 2016 werd de Facebookgroep opgericht waarin iedereen die een boek vindt, kan langskomen om een boekenvondst te melden en erbij te vertellen wat die er mee gaat doen. Maar wie geen Facebook heeft, kan ook naar hun website surfen om hetzelfde te doen. 

Om het 5-jarig bestaan te vieren, is er een huzarenstukje afgeleverd: auteurs zo divers als Tom Bergs, Diane Broeckhoven, Lectrr, Lize Spit, Toon Tellegen, Filip Bastien, Luuk Gruwez, Stijn De Paepe, Herr Seele, Christophe Vekeman en de beroemde, onlangs overleden en door veel lezers zeer gemiste Lucinda Riley zegden toe en leverden een kortverhaal, gedicht of column in ofwel een tekening die afgewisseld met leuke foto’s het boek tussendoor verluchten. Zo komen veel verschillende disciplines mooi samen. De frisse cover oogt mooi en uitnodigend. Het verhaal van Lucinda Riley kan je overigens zowel in het Engels als in vertaling lezen, voor die vertaling moet je wel even doorbladeren. 

Het probleem is dat ik de lezer toch ook op voorhand moet waarschuwen: je neemt ook een risico om het te lezen. Sommige misdaadauteurs die meewerkten, deinzen er namelijk niet voor terug om (een aantal) Boekenjagers alvast wat te bedreigen. Elk ingezonden stuk heeft namelijk wel een link met lezen, en dikwijls ook met het achterlaten of vinden van een boek, wat een effect heeft op het leven van de persoon in kwestie. Tja en combineer dàt dan met een voorkeur of aanleg voor het meer spannende werk, en het spel zit op de wagen natuurlijk… Zal ik al meegeven voor wie je onder andere moet opletten, of toch maar niet Filip Bastien en Tom Bergs? Ook Patrick De Bruyn speelt overigens geestig met de voeten van zijn lezers. 

Onder andere Christophe Vekeman, Luuk Gruwez en Stijn De Paepe dragen hun beste poëtische steentje bij. Herr Seele laat zijn absurde Cowboy Henk opdraven, Lectrr parodieert een sprookje en ook Boerke komt om het hoekje kijken.
Diane Broeckhoven draagt een in haar herkenbare geschreven stijl fijn verhaal bij over een vrouw, Stella, die door het boek van Marie Kondo met kritische ogen naar haar huisraad gaat kijken, en zo ook een man uit haar eigen buurt ontmoet. De boodschap is dat boeken achterlaten en vinden dus ook voor nieuwe ontmoetingen kan zorgen als dit op het juiste moment in je leven binnenkomt! Eervolle vermeldingen gaan zeker ook naar Sien Volders met een toffe getuigenis, en naar Toon Tellegen, die een verhaal over een boek in zijn eigen dierenwereld laat plaatsvinden. Maar er zijn er nog zo vele anderen…  

Tussen de bijdragen van de bekende auteurs door kruipt Veerle Nijs, de oprichtster van de Boekenjagers, zelf in de pen en deelt ze zowel ontroerende als hilarische anekdotes die ze heeft opgevangen van leden die van zich hebben laten horen. Zo zijn er heel wat kinderen die ofwel zelf een boek vinden ofwel dankzij hun ouders en zo zelf op het boekenjaagpad gezet worden en gaan meedoen. Een aantal leden van de groep hebben een eigen getuigenis ingestuurd die blijk geeft van wat een gevonden boek in het wild voor hen heeft betekend:

Reinhilde werd zoals zovelen die hun lezen terugschroeven als ze ouder en ‘volwassen’ worden, weer aan het lezen gebracht door een boek te vinden.

“Een vriendin maakte me attent op De Boekenjagers. Daar moest ik maar eens lid van worden, want ik was toch ook een leesbeest? Geweest. Dat al die enthousiaste posts op De Boekenjagers iets met me deden, had ik al snel door. Alleen deed ik er niet zoveel mee. Of toch? Want het verlangen groeide. Het begon te kriebelen en ik betrapte mezelf weer op gestolen leesmomentjes. Toch dat ene, door De Boekenjagers warm aanbevolen boek even zoeken in de bib.” 

Ook een jonge twintiger, Vinny, vond op zijn verjaardag zijn eerste zwerfboek, en vindt het tof boekentips te kunnen vinden in de Facebookgroep waarin hij zich veilig voelt en oprechte interesse tegenkomt. 

Uiteraard zullen er verhalen en schrijfsels zijn die de ene meer liggen dan de andere. Met zo vele genres als spannende, meer literaire en dan weer romantische verhalen, cursiefjes, poëzie, een kinderverhaal en illustraties kan dat niet anders. Voor elk wat wils dus. Het mag niet onvermeld blijven dat dit boek tot stand is gebracht met de vrijwillige steun en de sponsoring van heel wat partijen. O.a. voor het proeflezen, de redactie, de foto’s, enz. wilden een heel aantal mensen hun expertise en vrije tijd opofferen. En via de Luisterpuntbibliotheek en dankzij een aantal auteurs en Veerle als inlezer wordt er zelfs een luisterboek van deze vlot te lezen en vooral aanstekelijke gediversifieerde bundel gemaakt zodat ook geïnteresseerde lezers met een leesbeperking hiervan kunnen genieten. 

Daarnaast gaat de opbrengst van het boek naar drie organisaties voor leesbevordering, met name diezelfde Luisterpuntbibliotheek, Het Lezerscollectief en De Boekenkaravaan. Als je dit boek hebt gelezen, krijg je echt wel zin om zelf een boek ergens te gaan verstoppen in het wild of er zelf naar te gaan zoeken. Daar kan ik alvast van meepraten. Er zijn dus vele redenen waarom je dit boek kan kopen. Veel leesplezier is er alvast één van. Je kon het boek op voorhand bestellen maar vanaf 12 augustus is het ook te koop in een aantal winkels van Standaard Boekhandel. 

Meewerkende auteurs:

Kortverhalen en columns: Filip Bastien, Tine Bergen, Tom Bergs, Diane Broeckhoven, Nico De Braeckeleer, Patrick De Bruyn, Kaat De Kock, Bart Debbaut, Wim Oosterlinck, Sandra J Paul, Kelly Picavet, Lucinda Riley, Lize Spit,  Toon Tellegen, Kevin Valgaeren, Bjorn Van den Eynde, Ingrid Vandekerckhove, Sien Volders, Jennifer Vrielinck.

Poëzie: Stijn De Paepe, Dries Desmet, Luuk Gruwez, Yentl Nuytemans, Christophe Vekeman.

Cartoonisten: Johan Amssoms, Danae, Pieter De Poortere (Boerke), Herr Seele, Lectrr.

Illustraties: Filip Heyninck (Studio 100), Ingrid Vandekerckhove en Lise Vanlerberghe.

Titel: De Boekenjagers

Auteur: Veerle Nijs e.a.
Uitgever: De Boekenjagers vzw

Jaar uitgave: 2021

--- Als jij een reactie post op dit bericht, krijg ik hier een melding van. Ik lees je reactie eerst voor ze onder deze blog publiek te publiceren. Als jij anoniem een reactie achterlaat, wil ik je vragen met je voornaam af te sluiten zodat ik toch een idee heb van wie jij bent! Alvast bedankt. Kopieer deze link in je browser als je mijn blog wil volgen via follow.it: https://follow.it/villanathalieoverlezen

De dame met het hondje en andere verhalen - Anton Tsjechov

Wat een prachtige sfeerschildering! Een uitstekende verhalenbundel ter kennismaking met Anton Tsjechov

De bundel "De dame met het hondje en andere verhalen" van Anton Tsjechov uit de serie De kleine Russische Bibliotheek van uitgeverij Van Oorschot bevat naast het titelverhaal nog 10 andere verhalen die de veelzijdigheid van deze Russische meester van het kortverhaal en het toneel aantonen. Ze bespreken het leven van zowel de Russische rijke aristocratie als de onderkant van de maatschappij en zetten vooral ook het verschil tussen die lagen in de kijker, zoals in het kortverhaal "Oesters", waarin door de ogen van een 8-jarige jongen een aangrijpend beeld van echte honger wordt overgebracht. 

Daarentegen kunnen de personages in "De dame met het hondje" zich heel wat meer veroorloven en is het thema in dit verhaal hoe een op het eerste zicht korte zomeraffaire per vergissing uitgroeit tot een gevoel van onmogelijk gemis en echte liefde. 

Dat grote onderscheid in personages en gebeurtenissen leidt echter niet tot het niet kunnen meevoelen met de meeste personages in hun verschillende situaties die allemaal levensecht overkomen en wier gevoelens allemaal empathie oproepen. Anton Tsjechov kan als geen ander een sfeer schilderen waarin je zo meegezogen wordt. Deze bundel is een goede kennismaking met deze grote Russische naam. 

Titel: De dame met het hondje en andere verhalen 

Auteur: AntonTsjechov

Vertalers: Tom Eekman, Aai Prins, Anne Stoffel

Uitgever: Van Oorschot

Jaar uitgave: 2020