Ik kom hier nog op terug - Rob van Essen

Een heerlijk geschreven boek, overtuigend genoeg om je in zoveel tijdreizen te laten meeslepen!

Wat zou je doen als je terug in de tijd kon gaan en een fout uit je verleden goed kon maken? Deze kans krijgt journalist Rob Hollander als hij een reportage wenst te schrijven over hoe zijn studiegenoten uit zijn eerste jaar filosofie het er vanaf hebben gebracht in hun leven voor het kapseizende “Wij Nederland”. Als hij een van zijn medestudenten, Ickx, contacteert met dit doel wordt hij bijna gedwongen om naar New York te reizen om hem te ontmoeten. Maar Ickx maakt het hem makkelijk want in één klik komt hij met een soort teletijdmachine ((Professor Gobelijn is calling!), de “JUMP-unit”, in Schiphol terecht. En dan in een tweede klik bij Ickx en zijn “assistente” Grace aan de andere kant van de oceaan.

Rob van Essen schreef weer een heerlijk fantasievol en vermakelijk boek, dat je zonder verpinken meepakt naar een wereld waarin er losjes aan tijdreizen wordt gedaan in andere dimensies zonder dat de mensen in je buurt in het heden dit opmerken. Met dit boek won hij de Libris Literatuurprijs in 2024, en brak hij er, evenals na zijn Libris Literatuurprijs gelauwerde roman ‘De goede zoon’ in 2019, nog meer mee door in Vlaanderen.

Als je zelf van alles in je kop hebt uit je eigen leven, en niet per se aangrijpende autofictie hoeft te lezen in zo een periode, doet het al eens deugd in het gezelschap te toeven van Rob Hollander. Die moet ofwel de hekken van twee aaneengrenzende bruggen schilderen in het huidige Amsterdam, of bevindt zich in in het Amsterdam van de jaren ’80 met zijn studiegenoten van weleer, om dan daarna samen met hen een onderkomen te vinden in een Frans klooster voor een jaar of vijf – of nog langer. Daarnaast komen er nog een aantal andere tijdlijnen aan bod, waar Rob Hollander wat in het rond loopt, maar toch is er geen enkele echt herkenbaar voor jezelf. Ik veronderstel dat jaargenoten van Van Essen die in dezelfde tijd als hem in Amsterdam studeerden, zich wel zullen hebben verkneukeld bij de plaatsen en referenties die hij aanhaalt. Sowieso biedt zijn heerlijke beeldtaal en zijn constant weerkerende humor weer leesgenot van de bovenste plank.

“[…] In werkelijkheid bestond het domein van de filosofie uit de resten die waren overgebleven nadat in de loop der eeuwen alle echte kennis zich van haar had afgescheiden en voor zichzelf was begonnen. Perifere Restfaculteit was een betere benaming geweest.”

Je moet je ook goed kunnen concentreren om te ontcijferen hoe dit boek ineen zit waarin er verschillende verhalen naast elkaar bestaan, te volgen welke tijdslijnen er later en dan weer er voor komen, de proloog en de epiloog nog eens na te lezen, enz. om dan te merken dat de puzzel uiteindelijk wel klopt. Het boek blijft spannend tot op enkele bladzijden voor het einde. Je gaat zo mee op in het verhaal dat het je niet scheelt dat de auteur je weer in een vervreemdende wereld heeft gedropt, zoals hij meestal doet in zijn werk.

Er worden veel vragen gesteld en twijfels geuit door en tussen de personages onderling. Over wat echt is en wat fictie, over de verhalen die we elkaar vertellen, over tijd, continuïteit, over wat je je echt goed kan herinneren van een jeugdtrauma, de verschillen tussen bestaan als individu en als groep, en wat je dan juist tot mens maakt. Als je pas een gesprek hebt gehad met iemand die je het Afrikaanse Ubuntu-concept op basisniveau heeft uitgelegd, ga je weer associëren en verder nadenken natuurlijk. (“Ik besta als wij bestaan.” “Als ik jou leer kennen, ‘maak’ jij mij mee als mens.” “Mens worden door anderen.” “Elke nieuwe mens die je ontmoet in je leven, kan je leven veranderen.”) Lekker cosy vanuit de zetel en niet door een mis gegane tijdreis. Wat me trouwens ook aan Thea Beckman herinnert. Maar oké, ook op al die vragen kan je altijd terugkomen. Dat is uiteindelijk wat filosofen blijven doen, toch?

Titel: Ik kom hier nog op terug
Auteur: Rob van Essen
Uitgever: Atlas Contact
Jaar: 2023

Alleen de warme dagen waren echt - Rob van Essen

Herkenbare en luchtige poëzie, mét tips om in Brussel rond te wandelen 

De prijzen winnende en sinds een paar jaar voor mij bekender geworden Nederlandse auteur (en literatuurcriticus) Rob van Essen debuteerde in 2023 met deze gedichtenbundel. In voetbaltermen werd hij recentelijk "overgekocht" door Das Mag van Atlas Contact. Tot spijt van wie 't benijdt... 

Deze bundel las ik nu pas. Volgens de ene recensent deed hij dat blijkbaar al wat beter dan volgens de andere.

En volgens mij deed hij dit erg goed. Een eigen originele stijl, de meestal herkenbare dagelijkse beelden, absurde scènes, vaak grappig, en bijna altijd een hoek eraf, een standpunt dat wordt omgedraaid... De bundel leest vlot en blijft eerder luchtig. Een tweede lezing moet nog gebeuren.

Poëzie hoeft niet altijd serieus te zijn voor mij: als ik een gedicht goed vind, is dat omdat het iets met me doet. En als het lachen je vergaat door de wereld van buitenaf, mag je dat ook in poëzie of bv. slam poetry vinden, toch? (Wat relativeren heeft nog niemand kwaad gedaan af en toe.)

Het is ook tof om er namen van plaatsen uit het Brusselse tegen te komen, het Dudenpark bijvoorbeeld. Dat lijkt me nog wel een plek om eens rond te wandelen als er weer warmere dagen aankomen. Dan zou ik er graag die Boom der Wijzen vinden.

Op een winterdag in het Dudenpark

–

onder de Boom der Wijzen maakte ik een foto van L.

een passant vroeg of ik wist wat voor boom het was

–

nee, zei ik

–

het is de Boom der Wijzen, zei de passant

–

ach, zei ik, eigenlijk had ik dus zo moeten beginnen:

–

onder een boom waarvan ik de naam niet wist

maakte ik een foto van L.

–

ja, zei de passant, dat was inderdaad beter geweest

daarna liep hij door

–

voor de zekerheid maakte ik nog een foto van L.

nu wel degelijk onder de Boom der Wijzen

Titel: Alleen de warme dagen waren echt

Auteur: Rob van Essen

Uitgever: Atlas Contact

Jaar: 2023

--- Je reactie wordt pas zichtbaar nadat ik ze heb goedgekeurd. Your reaction will become visible after I will have approved it. Votre réaction devient visible après que je l'aurai approuvée.

Norwegian Wood - Haruki Murakami

Kruipt deze keer wel onder de huid

Norwegian Wood, de roman, is de internationale doorbraak en een bestseller van de wereldberoemde Japanse auteur Haruki Murakami. Geschreven in 1987 beschrijft het een coming-of-age of Bildungsverhaal zo je wil van de Japanse student Toru Watanabe. Het boek is doordrenkt van nostalgie en een zekere melancholie. Doorheen heel het boek en natuurlijk de titel zijn de Beatles en hun songs weer dichterbij gekomen. Watanabe kijkt als 37-jarige terug op zijn studentenjaren aan een universiteit in Tokio in de jaren 60 van de vorige eeuw. Het verlies van zijn jeugdvriend en zijn ontluikende seksualiteit zijn de grote thema’s van het boek. 

Ik las dit boek al enkele jaren geleden en kreeg er toen geen connectie mee. Daardoor kwam Murakami aan de kant te liggen voor mij. Onlangs bespraken we het boek in een leesclub, en las ik het terug. Na de tweede lezing en zeker na de bespreking in groep kon ik het boek deze keer veel beter waarderen.

De waardering voor de weliswaar simpele maar poëtische taal is er zeker. Enkele straffe zinnen doorheen het boek komen als het ware bijna toevallig voorbij maar toch ook weer niet. Omdat het over herinneringen van de hoofdpersoon gaat, is er niet altijd evenveel consistentie in het verhaal. Herinneringen liggen ook nooit vast, soms evolueren ze doorheen de tijd. Het verhaal verloopt grotendeels chronologisch, bepaalde stukken komen wel vager over dan andere. 

Er is een link met de geschiedenis van Japan in de vorm van de referentie naar de studentenrevolte in Japan die er ook plaats vond in de jaren 60, maar die op een ironische manier wordt beschreven en waarvan de hypocrisie in de kijker wordt gezet. De druk van de Japanse behoudsgezindheid en de prestatiegerichte cultuur in Japan al vanaf jonge leeftijd waren en zijn nog steeds grote verschillen met de Westerse mentaliteit, die zeker in de laatste jaren haar focus ook naar het mentaal welzijn heeft verschoven. Of Japanners nu naar school gaan of werken, de stress om niet meer bij de gemeenschap, het gezin of het werk, te horen als de studieresultaten of werkprestaties niet volgen, is enorm. Dat komt zeker naar voor in dit boek.

De hang naar vrijheid en tegelijkertijd acceptatie zijn zoals altijd een tweesnijdend zwaard. Tijdens zijn studentenjaren trekt Watanabe enerzijds op met andere studenten in de buitenwereld, waarin het over puur genot gaat en het ontlopen van verantwoordelijkheid. In de binnenwereld van Watanabe en zijn vrienden gaat het over liefde, vriendschap, zelfmoord, eenzaamheid, depressie, het verlies van ouders en familie. Hij raakt verscheurd in zijn gevoelens voor de twee vrouwen in zijn wereld. In het verdriet om zijn verloren vrienden leert Watanabe over de dood: ‘De dood is niet het tegendeel van het leven, maar omgeeft ons tijdens ons leven voortdurend’. ‘Geen enkele waarheid kan het verdriet om het verlies van een dierbare helen. Geen enkele waarheid, geen enkele oprechtheid, geen enkele kracht, geen enkele vriendelijkheid kan dit verdriet helen. We kunnen het verdriet over ons heen laten komen en er iets van leren, maar wat we ervan geleerd hebben zal bij het volgende onverhoopte verdriet geen enkel nut hebben.’ 

De gevoeligheid om de connectie te leggen met de personages was er deze keer zeker wél. Norwegian Wood is echter geen evident boek, het is niet zo vanzelfsprekend om te lezen. Het verhaal vouwt zich maar langzaam open en het begin komt nogal traag op gang. Er is tijd nodig om in het ritme van de auteur te komen, hoewel dit niet aan de ogenschijnlijk eenvoudige stijl en het taalgebruik ligt. Op zich is dit geen gebrek in het boek, de zielenroerselen van Watanabe wekten af en toe hevige emoties op bij mij, zijn wanhoop en het zoeken naar zijn weg maakten dat het boek nu gaandeweg onder mijn huid kroop.

Titel: Norwegian Wood
Auteur: Haruki Murakami

Vertaler: Elbrich Fennema
Uitgever: Atlas Contact

Jaar: 2013

--- Je reactie wordt pas zichtbaar nadat ik ze heb goedgekeurd. Your reaction will become visible after I will have approved it. Votre réaction devient visible après que je l'aurai approuvée.

Kerozine - Adeline Dieudonné

Uiteindelijk toch een licht teleurstellende mozaïekroman

Adeline Dieudonné (1982), een Brusselse Franstalige schrijfster, brak in de Franstalige literaire wereld door met haar succesvolle debuutroman La vraie vie (Het echte leven) in 2018. Ze won er verschillende prijzen mee. Begin dit jaar kwam de Nederlandse vertaling van haar tweede roman Kerozine uit, vertaald door het duo Nathalie Tabury en Annelies Kin, dat niét goed werd onthaald in de Franse literaire wereld, en waarvan de recensies ‘Lize Spit’-gewijs en waarmee ze veel wordt vergeleken, ook in totaal tegenovergestelde richtingen gaan.

Kerozine is een ‘trashy’ mozaïekroman. In de inleiding word je naar een parkeerplaats aan een benzinestation gebracht langs de autosnelweg ergens in de Ardennen. Tijdens een zomernacht bevinden zich daar 15 verschillende personages toevallig samen, als je een meegereisd paard en een lijk meetelt. In de daaropvolgende korte hoofdstukken maken we als in een flashback kennis met al deze personages, waarvan er heel wat slechts in een zijrolletje en amper aan bod komen. De verhalen die we over hen te lezen krijgen, zijn donker, en afwisselend absurdistisch, ‘over de top’ en banaal te noemen, altijd met de nodige zwarte satirische humor overgoten. Als je aan het einde van het boek leest wie de ‘vroedvrouwen’ van Dieudonné waren bij het schrijven van dit boek, is het vanwege die humor die best Belgisch aandoet, alvast geen verrassing dat de Brusselse Franstalige auteur Thomas Gunzig daarbij staat.

Wat geeft er meer de doorslag bij een leeservaring van een boek: het leesplezier of de schrijfkunst? Soms vallen die twee namelijk niet altijd samen. En dan kom je al eens ongeveer in het midden terecht. Adeline Dieudonné kan zeker schrijven. Haar observaties zijn raak, en ze kan kleurrijk, grappig, spannend en horror-achtig schrijven, en dat allemaal in een erg snelle, kortaangebonden stijl. Of dat iets is dat je als lezer zou verwachten als je deze korte roman open slaat, en je daarnaast wordt verward door de vele verhalen en perspectieven die snel op elkaar volgen, is een andere zaak. De personages zijn koud door wat er in hun leven is gebeurd en blijven op afstand, ook al raakt dat als lezer je óók.

Het boek is vlot te lezen als je je over de expliciete en gewelddadige ongemakkelijkheid heen kan zetten. Maar de korte verhalen blijven ook niet echt hangen, waardoor je al snel de geportretteerde personages weer kan vergeten. De epiloog aan het einde die zich 2 minuten later afspeelt dan de introductie en waarin je een volledige ontknoping zou verwachten van wat al deze personages losjes bij elkaar houdt, is zó kort dat je het met volle aandacht moet lezen als je wilt weten hoe de plot juist ineen steekt. Zo stelde deze korte roman toch enigszins teleur. 

Recensieboek met dank aan https://www.facebook.com/boekensite.gent . 

Titel: Kerozine
Auteur: Adeline Dieudonné

Vertalers: Nathalie Tabury en Annelies Kin 

Uitgever: Atlas Contact

Jaar uitgave: 2021

--- Je reactie wordt pas zichtbaar nadat ik ze heb goedgekeurd. Your reaction will become visible after I will have approved it. Votre réaction devient visible après que je l'aurai approuvée.

Komijnsplitsers - Marieke Lucas Rijneveld

De troostzoekers

Zoals geluk gevaarlijk is voor wie er spaarzaam mee omgaat, 

voor wie niet-leven een koud kunstje wordt, voor wie hier binnenkomt

en twijfelt aan alles wat mooi is, twijfelt aan zijn plek in de wereld,

voor wie eindeloos teert op het verlangen naar beterschap,

voor wie niet breekbaar wil zijn net zomin als populierensterk

en wie mij raakt geef ik de wind, voor wie met een bevel tot

omhakken in de hand rillerig plaatsneemt of juist wil opbloeien

en zie mij, voor wie alleen wil zijn maar het niet langer meer kan.

Zoals geluk gevaarlijk is voor hen die het niet kunnen delen,

voor wie wel glimlacht maar de snik onzichtbaar en hoog in 

de keel heeft, voor wie alles verloor waarvan hij hield, voor wie

de koek uit de mond sparen en altijd andermans honger stillen,

voor wie weerloos omgaat met de dingen, voor wie iedere

avond zichzelf het donker van zijn kop in jaagt, voor wie de hoop

heeft opgegeven als een zieke kameraad, voor wie van alles denkt

maar te weinig uitspreekt, voor wie moe is maar niet meer

in slaap komt en eeuwig ligt te woelen, voor hen die willen leunen,

voor wie onder de mensen wil zijn als onder een warme deken,

voor wie niet weet wie hij is en altijd onzeker, we zijn de leegte,

zeggen we, we zijn de leegte en weten niet hoe ons te vullen.

Zoals geluk gevaarlijk is voor de roekeloze, voor wie verstrikt zit

in eigen-ik, voor wie de weerloosheid wegeet, koopt, slikt, voor wie

zichzelf bezeert omdat een ander het niet meer doet, voor wie

stemmen hoort maar zelden een lief woord, voor wie bang is om

verlaten te worden en in een leeg huis thuis te komen, voor wie zélf

uit voorzorg iedereen verlaat, voor wie weet dat het hart op vele

manieren kan breken en vergeet dat het ook op vele manieren

weer kan helen, voor wie en voor iedereen is hier de plek.

Titel: Komijnsplitsers
Auteur: Marieke Lucas Rijneveld
Uitgever: Atlas Contact
Jaar uitgave: 2022

--- Je reactie wordt pas zichtbaar nadat ik ze heb goedgekeurd.

Het zustertapijt - Lars Mytting

Een té perfect verteld familieverhaal 

Deze bespreking bevat spoilers van het eerste deel De zusterklokken.

Na zijn vorige roman De Zusterklokken uit 2019 is Lars Mytting (1968, Fåvang) er met Het Zustertapijt, het tweede deel van de ‘Butangen-trilogie’. De Nederlandse vertaling is opnieuw van de hand van Paula Stevens.

Na zijn focus op het betere houtsnijwerk in enkele van zijn vorige boeken komt daar in dit deel de traditionele weefkunst bij, en dan vooral die van de wandtapijten. Wie denkt dat wol en garen weven alleen Engelse of Vlaamse tradities waren, is er aan voor de moeite. Nadat dominee Kai Schweigaard 22 jaar geleden is teruggekeerd naar zijn (fictieve) dorp Butangen in het ontoegankelijke zuidoostelijke Gudbrandsdal - waar de schrijver is opgegroeid - met de pasgeboren zoon van de bij de bevalling overleden Astrid Hekne, is het 1903. Jehans is nu volwassen maar werd verstoten door zijn familie. Hij is ambitieus maar werd afgestoten door zijn eigen familie en voelt zich een buitenstander in zijn dorp. Hij trekt de bergen in als rendierjager, de enige plek waar hij zich vrij voelt. Op een ochtend kan hij een gigantische rendierstier schieten, maar merkt hij dat hij hem op quasi hetzelfde moment geveld heeft als een Engelse jager die net op bezoek is met zijn entourage. Dankzij de vorming van de dominee kan hij met hem communiceren in het Engels, en voelt hij zich op een vreemde manier verbonden met hem. Volgens de regels van de jacht krijgt de jager Victor Harrison die hem door zijn betere geweer het eerst gedood moet hebben zijn ‘trofee’ maar wordt Jehans door hem betaald voor de waarde van het vlees die belangrijk is voor hem en zijn familie.

De ontmoeting tussen deze twee mannen wordt allesbepalend voor hun verdere leven. Als Kai Victor ook leert kennen, vlast hij er op om eindelijk het mysterie van de Hekne-familie te ontrafelen, en is hij erop gebrand om zowel de in hun dorp gezonken zusterklok te redden als het legendarische verloren gewaande zustertapijt te vinden, het bekendste en mysterieuze door de 17de eeuwse siamese tweeling Halfrid en Gunhild Hekne geweven wandtapijt. Dit zat al in hem sinds hij Astrid moest begraven, die hij liefhad en had willen trouwen als de Duitse architect Gerhard Schönhauer, Jehans’ vader, niet was opgedoken (het verhaal uit De Zusterklokken).

Mytting is een specialist in de vertelkunst en de sfeerschepping van zowel het Noorse dorp als de Engelse (koloniale) omgeving waarin Victor opgegroeid is, een rijke Britse familie, en vertoeft. Zowel hij als Jehans met elk hun verschillende achtergrond en rugzak hebben ambitie en willen zich bewijzen, elk op hun manier: Victor is een avonturier die veel reist en de handen uit de mouwen steekt om de eigendommen van zijn vader te bewaren en uit te breiden; Jehans denkt minder op termijn maar heeft wilde ideeën om zijn dorp mee te trekken in de moderne tijden en zelf een rol van betekenis te spelen. Tegelijkertijd wil hij wraak nemen op zijn oom Osvald die hem en zijn pleegouders als een van zijn vele pachtboeren op feodale manier is blijven uitbuiten.

Van groot belang is ook de sterke vrouw die Jehans is opgevallen, Kristine, en al jaren als melkmeisje werkt, maar van wie de horizon, net als bij Astrid Hekne vroeger, ook verder reikt dan de nieuwe kerktoren die is gebouwd om de oude staafkerk te vervangen. Dat beiden de handen uit de mouwen steken, is een understatement als je leest wat ze allemaal samen ondernemen. Als koppel hebben ze in hun relatie enkele stormen te doorstaan; doordat Jehans gedreven wordt door de hem afgenomen tijd met zijn moeder laat hij zich hierdoor leiden. Daartegenover horen ze als ondernemers wel erg goed samen.

Idyllisch zijn de omstandigheden waarin zowel Jehans als Victor en hun beider verwanten moeten leven niet. Armoede en harde fysieke labeur voor Jehans, de Eerste Wereldoorlog waarin Victor wordt meegesleurd als piloot, en de Spaanse griep die zelfs tot in Butangen reikt aan het einde van het boek, zijn de historische achtergrond en tekenen het leven van de personages verder. De verteller blijft onzichtbaar in het verhaal, het perspectief blijft bij de hoofd- en soms bij enkele zijpersonages zoals in de stad Dresden hangen waardoor er geen rechtstreekse inleving uit het vertelperspectief naar voor komt. De lezer is afhankelijk van de zeggingskracht van het verhaal om zich te laten meeslepen die niet altijd even sterk aanwezig is. Ook is er geen hoek af aan het verhaal, of is er literair veel aan de hand. Het verhaal is op klassieke leest geschoeid en wordt eigenlijk té perfect verteld. Het Zustertapijt is een goed boek voor wat exotisch escapisme met heel wat prechristelijke Noordse symboliek, met een zucht van melancholie maar dat ook zijn zware kanten had. Dat laatste ontkent dominee Schweigaard zelfs niet en de nieuwe eind 19e -eeuwse ontwikkelingen in zijn dorp blijft verwelkomen als die het leven van zijn parochianen kunnen verlichten.

Wie interesse heeft in een stuk Europese geschiedenis, kan zeker weg met dit boek maar veel levenslessen zijn er niet uit te halen, en is het toch ook wat goedkoop sentiment. Dit boek heeft niet dezelfde kracht als bv Het achtste leven (voor Brilka), het prachtige boek van Nino Haratischwili, waarmee hier en daar wordt vergeleken of het inlevingsvermogen dat een auteur als Jo Nesbø hierin weet te ontwaren. Daarvoor blijven de personages te oppervlakkig en/of een geëngageerde verteller te onzichtbaar. Dat derde en laatste deel zal nog wel gelezen worden, ook al wordt er niet meer zo naar uitgekeken.

Titel: Het zustertapijt
Auteur: Lars Mytting

Vertaler: Paula Stevens
Uitgever: Atlas Contact
Jaar uitgave: 2022

--- Je reactie wordt pas zichtbaar nadat ik ze heb goedgekeurd.

Zonder ons is er geen muziek - Lotte Dondorp

Pijnlijk herkenbare inwisselbaarheid

Een verhalenbundel als debuut is durven. Kortverhalen zijn in het algemeen namelijk niet zo een populair genre in het Nederlandse taalgebied. Lotte Dondorp (1987) doet het toch, ze schreef al verhalen voor Revisor.nl, Hollands Maandblad en Tirade die voor dit debuut werden aangevuld met nieuw werk. Ze rondde naast haar studie literatuurwetenschap en filosofie de vierjarige opleiding af aan de Schrijversvakschool Amsterdam.

In de achttien verhalen tellende bundel maakt Dondorp ons deelgenoot van vooral verhalen over verlating en vervreemding van de wereld, het verlies van controle ook. In het titelverhaal, dat zeker blijft hangen, gaat het bv over het leven van de Berenjager die na het weggaan van zijn geliefden alleen achter blijft en zonder muziek moet zien verder te leven.

In het verhaal 'Daar ergens moet een dorp liggen' volgen we enkele personages die in een afgelegen dorp zowel onder de levenden als de geesten leven en hard werken om te overleven en in hun eigen onderhoud te voorzien. De stad is wel erg ver weg en het verhaal geeft aan alsof ze echt alleen op de wereld zijn. Wat doet dit met de dorpelingen, hoe sterk zijn ze op zichzelf gericht, welke tradities houden ze in ere?

De schrijfster wisselt verhalen uit de moderne wereld af met verhalen uit vroegere tijden en die zich in verschillende contexten afspelen om te tonen hoe universeel de menselijke gevoelens wel zijn. Niet altijd is te zeggen waar juist een verhaal zich afspeelt. Ook verspringt ze dikwijls van perspectief in haar verhalen. Er zijn geen terugkomende personages of gemeenschappelijke verhaallijnen wat soms erg boeiend kan zijn.

Ook al gaan de verhalen over de alledaagse dingen, is de dramatische kant van het leven nooit ver weg. De meeste personages leiden een grauw en grijs leven, en maken net daardoor ook maar weinig indruk, of blijven ze lang hangen. Die vaagheid is tegelijkertijd net het pijnlijke herkenbare van deze bundel vreemd genoeg. Zijn onze dagelijkse levens dikwijls ook niet zo inwisselbaar, lijkt de ene dag dikwijls ook niet zo veel op de andere? De verhalen geven regelmatig een benauwend gevoel, op zich al een mooie prestatie op slechts enkele bladzijden.

Die benauwdheid en de tragiek net als sommige zinnen weten te beklijven, hoe de verhalen zich oplossen in vaagheid en blijven zweven dan weer niet. Er is niet altijd een echte plot, als het ware zouden sommige verhalen zich nog verder kunnen ontwikkelen nadat je ze hebt uitgelezen. Onlangs heb ik nog geleerd dat Arabische verhalen dit ook weleens voor kunnen hebben. Maar voor de Nederlandstalige lezer biedt deze tactiek waarschijnlijk weinig handvatten. Het is zeker interessant om te zien hoe Dondorp zich verder zal ontwikkelen.

Titel: Zonder ons is er geen muziek

Auteur: Lotte Dondorp

Uitgever: Atlas Contact

Jaar uitgave: 2021

--- Als jij een reactie post op dit bericht, krijg ik hier een melding van. Ik lees je reactie eerst voor ze onder deze blog publiek te publiceren. Als jij anoniem een reactie achterlaat, wil ik je vragen met je voornaam af te sluiten zodat ik toch een idee heb van wie jij bent! Alvast bedankt. Kopieer deze link in je browser als je mijn blog wil volgen via follow.it: https://follow.it/villanathalieoverlezen

Gedicht: Dwaling - Bernard Dewulf

Dagelijks hebben wij elkaar ontwaard,
nooit hebben wij elkaar gevonden.

Nooit hebben wij elkaar geraakt,
dagelijks hebben wij elkaar getroffen.

Dagelijks hebben wij elkaar gehoord,
nooit heeft iets ons verstaan.

Nooit heeft iets ons verklaard,
dagelijks hebben wij elkaar gezien.

Nooit hebben wij elkaar ontweken,
dagelijks hebben wij de omweg gedaan.

Nooit hebben wij elkaar verzwegen,
dagelijks hebben wij elkaar verstomd.

Dagelijks hebben wij om elkaar bewogen,
want wij wilden niet verdwalen.

Nooit hebben wij nader bewogen dan
toen wij dwaalden om elkaar. 

Uit: Naar het gras, Bernard Dewulf
Uitgeverij Atlas Contact
2018